অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ছিয়াং উপত্যকাত প্ৰস্তাৱিত ১১,২০০ মেগাৱাটৰ ছিয়াং আপাৰ মাল্টিপাৰপ’জ প্ৰজেক্টক লৈ চৰকাৰ আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত মতবিৰোধ তীব্ৰ হৈছে। চীনৰ তিব্বতত য়াৰলুং ছাংপো নদীৰ ওপৰত নিৰ্মীয়মাণ বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱৰ মোকাবিলা, পানী সংৰক্ষণ আৰু বান নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ প্ৰস্তাৱিত প্ৰকল্পটোক গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰা হৈছে।
১১,২০০ মেগাৱাটৰ প্ৰকল্প, ৯.২ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ পানী সংৰক্ষণৰ পৰিকল্পনা
ৰাষ্ট্ৰীয় জলবিদ্যুৎ নিগমৰ (NHPC) অধীনত প্ৰস্তাৱিত এই প্ৰকল্পটো অৰুণাচল প্ৰদেশৰ আপাৰ ছিয়াং, ছিয়াং আৰু ইষ্ট ছিয়াং—এই তিনিখন জিলাত বিস্তৃত হ’ব। প্ৰকল্পটোৰ ধাৰণা ১৯৮৩ চনতে উত্থাপিত হৈছিল আৰু ২০০৮ চনত ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকল্প হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ইয়াৰ প্ৰাক্-সম্ভাৱ্যতা প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুতৰ বাবে সমীক্ষা চলি আছে।
অৰুণাচল প্ৰদেশৰ উপ-মুখ্যমন্ত্ৰী চৌনা মেইনৰ মতে, প্ৰস্তাৱিত বান্ধটোৰ জীৱন্ত জল সংৰক্ষণ ক্ষমতা হ’ব ৯.২ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ। চৰকাৰৰ যুক্তি, এই পানী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাই ছিয়াং-ব্ৰহ্মপুত্ৰ অৱবাহিকাত পানীৰ প্ৰবাহ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু বানৰ আশংকা হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰিব পাৰে। অৱশ্যে, এইবোৰ প্ৰস্তাৱিত প্ৰকল্পৰ সম্ভাৱ্য লাভহে; বাস্তৱত কিমান সুফল পোৱা যাব, সেয়া কাৰিকৰী মূল্যায়নৰ পাছতহে স্পষ্ট হ’ব।
কিয় আপত্তি স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ?
আদি আৰু গালো জনগোষ্ঠীকে ধৰি অঞ্চলটোৰ কেইবাটাও সংগঠনে প্ৰকল্পটোৰ বিৰোধিতা কৰিছে। তেওঁলোকৰ আশংকা, বৃহৎ জলাধাৰ নিৰ্মাণ হ’লে গাঁও, উৰ্বৰ কৃষিভূমি আৰু পৰম্পৰাগত জীৱিকাৰ উৎস পানীত বুৰ যাব পাৰে। ছিয়াং ইণ্ডিজেনাছ ফাৰ্মাৰ্ছ ফ’ৰামৰ অনুমান অনুসৰি, ২৭খন গাঁও পানীত বুৰ যাব পাৰে আৰু ১.৫ লাখৰো অধিক লোক স্থানচ্যুত হ’ব পাৰে। এই সংখ্যা সংগঠনটোৰ দাবী; ইয়াক চূড়ান্ত চৰকাৰী মূল্যায়ন বুলি ধৰা উচিত নহয়।
প্ৰতিবাদী সংগঠনসমূহে পূৰ্বপুৰুষৰ ভূমি, সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আৰু পৰম্পৰাগত জীৱনধাৰা হেৰুওৱাৰ আশংকাও প্ৰকাশ কৰিছে। সমীক্ষাৰ সময়ত নিৰাপত্তাৰক্ষীৰ উপস্থিতি আৰু স্থানীয় লোকৰ সন্মতি সম্পৰ্কীয় প্ৰশ্নক লৈও আপত্তি উত্থাপিত হৈছে। আনহাতে, চৰকাৰে প্ৰকল্পটোৰ সম্ভাৱ্য লাভ আৰু প্ৰভাৱ কাৰিকৰীভাৱে পৰীক্ষা কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ কথা কৈছে।
এতিয়াও নিৰ্মাণৰ চূড়ান্ত অনুমোদন হোৱা নাই
অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী পেমা খাণ্ডুৱে স্পষ্ট কৰিছে যে প্ৰাক্-সম্ভাৱ্যতা প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰাটো প্ৰকল্প নিৰ্মাণৰ চূড়ান্ত অনুমোদন নহয়। এই পৰ্যায়ত প্ৰকল্পটো কাৰিকৰীভাৱে সম্ভৱ নে নহয়, তাৰ প্ৰাথমিক মূল্যায়ন কৰা হ’ব। প্ৰকল্পটো আগবঢ়োৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে পৰৱৰ্তী সময়ত সামাজিক প্ৰভাৱৰ মূল্যায়ন, পৰিৱেশগত প্ৰভাৱৰ মূল্যায়ন আৰু বিস্তৃত প্ৰকল্প প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰয়োজন হ’ব।
প্ৰকল্পটোক লৈ মূল প্ৰশ্নটো হৈছে—দেশৰ জল আৰু শক্তি সুৰক্ষাৰ স্বাৰ্থত প্ৰস্তাৱিত এই বৃহৎ আঁচনি আগবঢ়োৱাৰ সময়ত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ভূমি, জীৱিকা আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য কেনেদৰে সুৰক্ষিত কৰা হ’ব? চৰকাৰৰ বাবে এই প্ৰশ্নৰ বিশ্বাসযোগ্য উত্তৰ দিয়াটোও প্ৰকল্পটোৰ কাৰিকৰী সম্ভাৱনীয়তা পৰীক্ষা কৰাৰ দৰেই গুৰুত্বপূৰ্ণ।