এখন প্ৰাচীৰে দুভাগ কৰিছিল এখন চহৰ। পৃথক কৰি ৰাখিছিল পৰিয়াল, আত্মীয়-স্বজন আৰু আপোনজনক। একেখন চহৰত বাস কৰিও বহু মানুহে বছৰ বছৰ ধৰি ইজনে সিজনক লগ পাব পৰা নাছিল। প্ৰায় ২৮ বছৰ ধৰি এনে এক বিভাজনৰ সাক্ষী হৈ ৰৈছিল জাৰ্মানীৰ বাৰ্লিন চহৰ। অৱশেষত ১৯৮৯ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত খুলি দিয়া হৈছিল বাৰ্লিন প্ৰাচীৰৰ সীমান্ত। সেই নিশাই সলনি কৰি দিছিল বিশ্বৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায়।
কিয় নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বাৰ্লিন প্ৰাচীৰ?
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত জাৰ্মানী পূব আৰু পশ্চিম—এই দুটা ভাগত বিভক্ত হৈছিল। পূব জাৰ্মানী আছিল ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ প্ৰভাৱাধীন। আনহাতে, পশ্চিম জাৰ্মানী আমেৰিকা, ব্ৰিটেইন আৰু ফ্ৰান্সৰ সমৰ্থনপুষ্ট আছিল। একেদৰে বাৰ্লিন চহৰখনো পূব আৰু পশ্চিম—দুটা ভাগত বিভক্ত হৈ পৰিছিল।
সেই সময়ত পূব জাৰ্মানীৰ বহু লোকে উন্নত জীৱন আৰু অধিক স্বাধীনতাৰ আশাত পশ্চিম বাৰ্লিনলৈ যাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। এই প্ৰব্ৰজন ৰোধ কৰিবলৈ ১৯৬১ চনৰ ১৩ আগষ্টত পূব জাৰ্মানীৰ চৰকাৰে বাৰ্লিনৰ মাজত প্ৰাচীৰ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে।
প্ৰথমে কাঁইটীয়া তাঁৰেৰে সীমান্ত বন্ধ কৰা হৈছিল। পিছলৈ নিৰ্মাণ কৰা হয় ওখ কংক্ৰিটৰ প্ৰাচীৰ। ইয়াৰ লগতে স্থাপন কৰা হৈছিল পহৰা চকী আৰু কঠোৰ নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা।
এখন প্ৰাচীৰে পৃথক কৰিছিল আপোনজনক
বাৰ্লিন প্ৰাচীৰ কেৱল কংক্ৰিটৰ এখন দেৱাল নাছিল। ই আছিল হাজাৰ হাজাৰ মানুহৰ জীৱনৰ সৈতে জড়িত এক কঠিন বাস্তৱ। প্ৰাচীৰ নিৰ্মাণৰ ফলত বহু পৰিয়ালৰ সদস্য ইজনে সিজনৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ পৰিছিল। কোনোবাই নিজৰ সন্তানক লগ পাব পৰা নাছিল, কোনোবাই পিতৃ-মাতৃৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ বাধ্য হৈছিল।
একেখন চহৰৰ বাসিন্দা হৈও বহু মানুহৰ বাবে নিজৰ আপোনজনৰ ঘৰলৈ যোৱাটো অসম্ভৱ হৈ পৰিছিল। প্ৰাচীৰ পাৰ হৈ পশ্চিমলৈ পলায়নৰ চেষ্টা কৰা বহু লোকৰ জীৱনো বিপদত পৰিছিল।
কেনেকৈ খহিছিল ২৮ বছৰীয়া বিভাজনৰ প্ৰাচীৰ?
১৯৮০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে পূব ইউৰোপৰ বিভিন্ন দেশত ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ ঢৌ উঠিছিল। ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ তদানীন্তন নেতা মিখাইল গৰ্বাচেভে গ্ৰহণ কৰা সংস্কাৰমূলক নীতিৰ প্ৰভাৱো পৰিছিল সমগ্ৰ অঞ্চলটোত।
আনহাতে, পূব জাৰ্মানীৰ জনসাধাৰণেও অধিক স্বাধীনতা আৰু গণতান্ত্ৰিক অধিকাৰৰ দাবীত ৰাজপথলৈ ওলাই আহিছিল। হাজাৰ হাজাৰ লোকে চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰি মুক্তভাৱে যাতায়াতৰ অধিকাৰ দাবী কৰিছিল।
১৯৮৯ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত চৰকাৰৰ মুখপাত্ৰ গুন্টাৰ শ্বাবোৱস্কিয়ে এখন সংবাদমেলত নতুন ভ্ৰমণ নীতিৰ কথা ঘোষণা কৰে। এই নিয়ম কেতিয়াৰ পৰা কাৰ্যকৰী হ'ব বুলি সাংবাদিকে সোধাত তেওঁ কয় যে নিয়মটো তাৎক্ষণিকভাৱে কাৰ্যকৰী হ'ব।
এই ঘোষণাৰ পিছতে হাজাৰ হাজাৰ মানুহ বাৰ্লিনৰ সীমান্ত চকীসমূহত সমবেত হয়। অৱশেষত জনতাৰ হেঁচাত সীমান্তৰ দুৱাৰ মুকলি কৰি দিয়া হয়। ৯ নৱেম্বৰৰ নিশা পূব আৰু পশ্চিম বাৰ্লিনৰ মাজত যাতায়াতৰ পথ মুকলি হৈ পৰে।
সেই নিশা আনন্দত উবুৰি পৰিছিল বাৰ্লিন
সীমান্ত মুকলি হোৱাৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ লগে লগে পূব আৰু পশ্চিম বাৰ্লিনৰ মানুহে ইজনে সিজনক লগ পাবলৈ ঢাপলি মেলে। বহু বছৰৰ বিচ্ছেদৰ অন্তত পৰিয়ালৰ সদস্যসকল পুনৰ মিলিত হয়।
বহু মানুহে প্ৰাচীৰৰ ওপৰত উঠি আনন্দ প্ৰকাশ কৰে। আন কিছুমানে হাতুৰী আৰু অন্যান্য সঁজুলিৰে প্ৰাচীৰৰ বিভিন্ন অংশ ভাঙিবলৈ আৰম্ভ কৰে। সেই নিশাৰ দৃশ্যই সমগ্ৰ বিশ্বৰ মানুহক আৱেগিক কৰি তুলিছিল।
পুনৰ একত্ৰিত হৈছিল জাৰ্মানী
বাৰ্লিন প্ৰাচীৰৰ পতনে জাৰ্মানীৰ পুনৰ একত্ৰীকৰণৰ পথ মুকলি কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৯০ চনৰ ৩ অক্টোবৰত পূব আৰু পশ্চিম জাৰ্মানী আনুষ্ঠানিকভাৱে পুনৰ একত্ৰিত হয়। প্ৰায় ৪৫ বছৰীয়া বিভাজনৰ অন্তত এখন ঐক্যবদ্ধ জাৰ্মানীৰ জন্ম হয়।
বাৰ্লিন প্ৰাচীৰৰ পতনক শীতল যুদ্ধৰ অৱসানৰ দিশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। এই ঘটনাই কেৱল জাৰ্মানীৰ ৰাজনৈতিক ছবিয়েই সলনি কৰা নাছিল, পূব ইউৰোপৰ বহু দেশৰ ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তনতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছিল।
ইতিহাসৰ পাতত ৯ নৱেম্বৰ
আজিও ৯ নৱেম্বৰ দিনটো বাৰ্লিন প্ৰাচীৰৰ পতনৰ বাবে বিশ্ব ইতিহাসত বিশেষভাৱে স্মৰণীয়। এখন প্ৰাচীৰে মানুহক দীৰ্ঘদিন পৃথক কৰি ৰাখিব পাৰিছিল যদিও মানুহৰ স্বাধীনতাৰ আকাংক্ষা আৰু একেলগে থকাৰ ইচ্ছাক চিৰদিনৰ বাবে বন্ধ কৰি ৰাখিব পৰা নাছিল।
১৯৮৯ চনৰ ৯ নৱেম্বৰৰ সেই নিশা আজিও স্বাধীনতা, ঐক্য আৰু গণতান্ত্ৰিক অধিকাৰৰ এক ঐতিহাসিক প্ৰতীক হৈ আছে।
