বেংগালুৰু: পেট্ৰলত ইথানল মিশ্ৰণৰ মাত্ৰা, ইন্ধন পৰীক্ষাৰ পদ্ধতি আৰু গ্ৰাহকক সঠিক তথ্য প্ৰকাশৰ দাবীক কেন্দ্ৰ কৰি কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী প্ৰহ্লাদ যোশী আৰু কৰ্ণাটকৰ মন্ত্ৰী ৰিজৱান আৰশ্বাদৰ মাজত বাক্যযুদ্ধ আৰম্ভ হৈছে। কংগ্ৰেছে ৰাহুল গান্ধীক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ এই বিষয়টো উত্থাপন কৰিছে বুলি যোশীয়ে অভিযোগ কৰিছে। আনহাতে, কৰ্ণাটক চৰকাৰ ইথানল মিশ্ৰণৰ বিৰোধী নহয়; ৰাজ্যখনে স্বচ্ছতা আৰু স্বতন্ত্ৰ ইন্ধন পৰীক্ষাহে বিচাৰিছে বুলি আৰশ্বাদে স্পষ্ট কৰিছে।
বিতৰ্কৰ মূল বিষয় হৈছে, ই-২০ হিচাপে বিক্ৰী হোৱা পেট্ৰলত ঘোষিত সীমাতকৈ অধিক ইথানল থাকিব পাৰে বুলি কৰ্ণাটক চৰকাৰে উত্থাপন কৰা আশংকা। আৰশ্বাদে ২৬ৰ পৰা ৩১ শতাংশ ইথানলযুক্ত পেট্ৰল ই-২০ নামে বিক্ৰী হোৱাৰ অভিযোগ তুলিছে। কেন্দ্ৰৰ ফালৰ পৰা এই অভিযোগৰ পটভূমিত পেট্ৰল-ডিজেল পৰীক্ষাৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট পৰীক্ষাগাৰ আৰু বিশেষ সঁজুলিৰ প্ৰয়োজন বুলি কোৱা হৈছে।
এক নজৰত
- কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী প্ৰহ্লাদ যোশীয়ে ইথানল মিশ্ৰণক লৈ বিতৰ্কক কংগ্ৰেছৰ তুষ্টিকৰণৰ ৰাজনীতি বুলি অভিহিত কৰিছে।
- কৰ্ণাটক চৰকাৰে ২৬ৰ পৰা ৩১ শতাংশ ইথানলযুক্ত পেট্ৰল ই-২০ হিচাপে বিক্ৰী হোৱাৰ অভিযোগ তুলিছে।
- ৰিজৱান আৰশ্বাদে স্বতন্ত্ৰ ইন্ধন পৰীক্ষা, পাম্পত ইথানলৰ প্ৰকৃত অনুপাত প্ৰকাশ আৰু গ্ৰাহকৰ পছন্দৰ সুযোগৰ দাবী জনাইছে।
- যোশীয়ে তেল বিপণন সংস্থাৰ এজন বিষয়াসহ দুয়োপক্ষৰ বিষয়াৰ যৌথ বৈঠকৰ প্ৰস্তাৱ দিছে।
ঘটনাৰ বিৱৰণ
মঙলবাৰে বেংগালুৰুত সাংবাদিকৰ আগত যোশীয়ে কয়, উচ্চ ইথানল মিশ্ৰণ সম্পৰ্কত কৰ্ণাটক চৰকাৰে কৰা পৰীক্ষা আৰু সেই ফলাফলৰ ব্যাখ্যাত ত্ৰুটি আছে। পেট্ৰল আৰু ডিজেলৰ পৰীক্ষা সাধাৰণ পৰীক্ষাগাৰত কৰিব নোৱাৰি; ইয়াৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট পৰীক্ষাগাৰ আৰু বিশেষ সঁজুলিৰ প্ৰয়োজন বুলি তেওঁ যুক্তি দিয়ে।
তেওঁৰ মতে, ২০০৫ চনত কংগ্ৰেছ নেতৃত্বাধীন কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ সময়তে পেট্ৰলিয়াম আৰু ডিজেল সম্পৰ্কীয় আদেশৰ অধীনত নিৰ্ধাৰিত পৰীক্ষাগাৰত পৰীক্ষা কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল। সেয়েহে এই বিষয়ৰ দায়িত্ব তেওঁৰ ওপৰত ঠেলি নিদি কেন্দ্ৰই ইতিমধ্যে দিয়া পৰীক্ষাৰ ফলাফল কৰ্ণাটক চৰকাৰে পৰীক্ষা কৰি বাকী তথ্য ৰাজহুৱা কৰা উচিত বুলি যোশীয়ে মন্তব্য কৰে।
আনহাতে, কৰ্ণাটকৰ খাদ্য, অসামৰিক যোগান, গ্ৰাহক পৰিক্ৰমা আৰু বৈধ মাপজোখ বিভাগৰ মন্ত্ৰী আৰশ্বাদে কয়, ৰাজ্যখনে প্ৰথমে ৬৩টা নমুনা তেল বিপণন সংস্থাবোৰৰ নিজা পৰীক্ষাগাৰলৈ পঠিয়াইছিল। কিন্তু পাছত লাভ কৰা কোনো প্ৰতিবেদনতে পেট্ৰলত ইথানলৰ প্ৰকৃত শতাংশ উল্লেখ কৰা হোৱা নাই বুলি তেওঁ অভিযোগ কৰে।
কাৰ কি বক্তব্য
যোশীয়ে কয়, ৰাহুল গান্ধীক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ কংগ্ৰেছে ইথানলৰ বিষয়টো লৈ কথা কৈছে। নিৰ্বাচনী তালিকাৰ বিশেষ নিবিড় সংশোধন, ইলেক্ট্ৰনিক ভোটিং মেচিন আদি বিষয়ত জনসমৰ্থন নোপোৱাৰ পাছত দলটোৱে এই বিতৰ্ক উত্থাপন কৰিছে বুলিও তেওঁ অভিযোগ কৰে।
ইথানল মিশ্ৰণৰ উদ্দেশ্য কৃষকক সহায় কৰা আৰু আমদানিকৃত খাৰুৱা তেলৰ ওপৰত দেশৰ নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰা বুলি কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে উল্লেখ কৰে। তেওঁৰ মতে, পেট্ৰলৰ ভিত্তিমূল্য ৫৩ টকা, আনহাতে মাকৈভিত্তিক ইথানলৰ ব্যয় ৫৭ৰ পৰা ৭১ টকালৈ। সেয়েহে কেৱল বাণিজ্যিক লাভৰ যুক্তিৰে এই নীতিৰ ব্যাখ্যা কৰিব নোৱাৰি বুলি তেওঁ কয়।
আৰশ্বাদে প্ৰত্যুত্তৰত কয়, জনস্বাৰ্থৰ প্ৰশ্নক কৃষক বনাম জনসাধাৰণৰ বিতৰ্কলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা অনুচিত। চেনি কলসমূহৰ বাবে ইথানল মিশ্ৰণৰ লাভ ৰাজ্যই স্বীকাৰ কৰে যদিও জনসাধাৰণক প্ৰবঞ্চনা চলিব নোৱাৰে বুলি তেওঁ মন্তব্য কৰে। ব্যক্তিগত আক্ৰমণৰ সলনি বৈজ্ঞানিক প্ৰমাণ আৰু স্পষ্ট উত্তৰ দিয়া উচিত বুলিও তেওঁ দাবী জনায়।
তেওঁৰ অভিযোগ, দেশজুৰি ৮৯৩টা মানদণ্ড-অনুৰূপ নমুনা আৰু কৰ্ণাটকৰ ৫৬টা নমুনাৰ কথা কোৱা হৈছে যদিও এই নমুনাবোৰ তেল বিপণন সংস্থাই নিজেই পৰীক্ষা আৰু প্ৰমাণীকৰণ কৰিছে। একেটা সংস্থাই নিজৰ সামগ্ৰী পৰীক্ষা কৰি নিজেই মানদণ্ডৰ প্ৰমাণপত্ৰ দিলে স্বতন্ত্ৰ জবাবদিহিতা নাথাকে বুলি আৰশ্বাদে কয়।
পটভূমি
ইথানল মিশ্ৰণ নীতিৰ জৰিয়তে পেট্ৰলত ইথানল যোগ কৰি খাৰুৱা তেল আমদানিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা কমোৱা আৰু কৃষকসকলক লাভান্বিত কৰাৰ লক্ষ্যৰ কথা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে উল্লেখ কৰি আহিছে। এই নীতিৰ অধীনত ই-২০ পেট্ৰলৰ দৰে ইন্ধন ব্যৱহাৰক উৎসাহ দিয়া হৈছে।
কিন্তু কৰ্ণাটক চৰকাৰে পেট্ৰলত ইথানলৰ মাত্ৰা, পৰীক্ষাৰ পদ্ধতি আৰু পৰীক্ষাৰ ফলাফল প্ৰকাশক লৈ প্ৰশ্ন তোলাৰ পাছতে বিতৰ্কটো তীব্ৰ হয়। বিশেষকৈ তেল বিপণন সংস্থাৰ নিজা পৰীক্ষাগাৰৰ ফলাফলক একমাত্ৰ ভিত্তি হিচাপে গ্ৰহণ কৰা উচিত নে নাই, সেই প্ৰশ্নই বিতৰ্কৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছে।
অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বাবে তাৎপৰ্য
ইথানল মিশ্ৰণ, ইন্ধনৰ মানদণ্ড আৰু পেট্ৰল পাম্পত তথ্য প্ৰকাশৰ বিষয়বোৰ দেশজুৰি ইন্ধন ব্যৱহাৰকাৰীৰ সৈতে জড়িত। সেয়েহে পেট্ৰলত ইথানলৰ প্ৰকৃত অনুপাত, পৰীক্ষাৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু গ্ৰাহকে বিভিন্ন ধৰণৰ ইন্ধন বাছি লোৱাৰ সুযোগ পোৱা-নোপোৱাৰ বিতৰ্ক অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ গ্ৰাহকৰ বাবেও প্ৰাসংগিক।
এই বিতৰ্কত মূলতঃ দুটা প্ৰশ্ন উত্থাপিত হৈছে—ইন্ধনৰ মান নিৰূপণ কোনে আৰু কেনেকৈ কৰিব, লগতে সেই ফলাফল কিমান স্বচ্ছভাৱে জনসাধাৰণৰ সন্মুখত প্ৰকাশ কৰা হ'ব।
পৰৱৰ্তী পদক্ষেপ
যোশীয়ে কয়, আলোচনা বিচাৰিলে কেন্দ্ৰই তেল বিপণন সংস্থাৰ এজন বিষয়াক পঠিয়াব। আৰশ্বাদ, কেন্দ্ৰৰ বিষয়াসকল আৰু কৰ্ণাটক চৰকাৰৰ বিষয়াসকলে একেলগে বহি পৰীক্ষাৰ ফলাফল পৰ্যালোচনা কৰক বুলি তেওঁ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়।
আৰশ্বাদে পুনৰ স্বচ্ছ আৰু স্বতন্ত্ৰ যাচাই ব্যৱস্থা গঠনৰ দাবী জনাইছে। লগতে পেট্ৰল পাম্পত ইথানলৰ প্ৰকৃত শতাংশ প্ৰকাশ কৰা আৰু ই-১০, ই-২০ তথা বিশুদ্ধ পেট্ৰলৰ মাজত গ্ৰাহকক বাছনিৰ সুযোগ দিয়াৰ দাবীও তেওঁ উত্থাপন কৰিছে।
