নতুন দিল্লী, ৪ নৱেম্বৰঃ পশ্চিম এছিয়াৰ যুদ্ধৰ পৰিস্থিতিৰ মাজতে কৌশলগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ হৰমুজ প্ৰণালীৰে জাহাজ চলাচলৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতক বিশেষ ৰেহাই দিছে ইৰাণে। ভাৰতৰ লগতে চীন, ইৰাক আৰু কাটাৰৰ বাণিজ্যিক জাহাজকো এই জলপথৰ নিষেধাজ্ঞাৰ পৰা ৰেহাই দিয়া হৈছে বুলি ইৰাণৰ এগৰাকী প্ৰভাৱশালী সাংসদে প্ৰকাশ কৰিছে।
ইৰাণৰ সংসদৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা আৰু বৈদেশিক নীতি সমিতিৰ উপাধ্যক্ষ আমিৰ হায়াত-মোগাদ্দামে কয় যে এই চাৰিখন দেশৰ জাহাজে হৰমুজ প্ৰণালীৰে মুক্তভাৱে পাৰ হ’ব পাৰিব। আমেৰিকাইও এই জাহাজসমূহ বাধা দিয়া নাই বুলি তেওঁ দাবী কৰে। মঙলবাৰে Iranian Students' News Agency-ৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ এই কথা প্ৰকাশ কৰে।
হায়াত-মোগাদ্দামৰ মতে, ভাৰতৰ জাহাজক ৰেহাই দিয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ পৰা ঔষধ আমদানি সুচল কৰা। আনহাতে, চীনৰ জাহাজক ৰেহাই দিয়াৰ আঁৰত দেশখনৰ ৰাজনৈতিক সমৰ্থন লাভৰ লক্ষ্য আছে।
তেওঁ লগতে কয় যে ভাৰত আৰু চীনৰ জাহাজৰ পৰা ইৰাণে পাৰপাৰ মাচুল সংগ্ৰহ কৰে। অৱশ্যে কাটাৰৰ জাহাজক বিনামূলীয়াকৈ পাৰ হ’বলৈ দিয়া হৈছে। ইৰাকৰ জাহাজৰ ক্ষেত্ৰত মাচুল লোৱা হয় নে নহয়, সেই বিষয়ে তেওঁ স্পষ্ট কৰা নাই।
ভাৰতে প্ৰয়োজনীয় খাৰুৱা তেলৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশ আমদানি কৰে। ইয়াৰে প্ৰায় ৩০ শতাংশ বৰ্তমান হৰমুজ প্ৰণালীৰে আহে। পশ্চিম এছিয়াৰ সংঘাত আৰম্ভ হোৱাৰ পাছত ৰাছিয়া, আমেৰিকা, পশ্চিম আফ্ৰিকা আৰু UAE-ৰ ফুজাইৰাৰ পৰা তেল ক্ৰয় বৃদ্ধি কৰাৰ ফলত এই জলপথৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিৰ্ভৰশীলতা পূৰ্বৰ তুলনাত হ্ৰাস পাইছে।
আনহাতে, ভাৰতৰ LPG আমদানিৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশ এই প্ৰণালীৰে পৰিবহণ কৰা হয়। কাটাৰ আৰু UAE-ৰ পৰা আমদানি কৰা LNG-ৰ ৫০ শতাংশতকৈ অধিকো এই জলপথেৰে আহে। সাৰৰ আমদানিৰ ক্ষেত্ৰতো হৰমুজ প্ৰণালী ভাৰতৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।
ইৰাণে হৰমুজ প্ৰণালী বন্ধ কৰি বাণিজ্যিক জাহাজৰ চলাচলত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ পাছৰে পৰা ভাৰতে শক্তি যোগানৰ নিৰৱচ্ছিন্ন পৰিবহণ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জলপথত মুক্ত জাহাজ চলাচলৰ দাবী জনাই আহিছে। পশ্চিম এছিয়াৰ পৰা সাগৰীয় পথেৰে বিশ্বলৈ যোগান ধৰা খাৰুৱা তেলৰ প্ৰায় ২৫ শতাংশ এই প্ৰণালীৰে পৰিবহণ কৰা হয়।
ইফালে, ইউৰোপীয় সংঘৰ মতে, ইৰাণৰ Islamic Revolutionary Guard Corps Navy-য়ে জাহাজসমূহক নিৰাপদে পাৰ হ’বলৈ পৰিচয়, সামগ্ৰী আৰু গন্তব্যস্থানৰ তথ্য দিবলৈ বাধ্য কৰা ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছে। International Maritime Organization-ৰ তথ্য অনুসৰি, ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আগষ্টলৈ সংঘাতৰ সময়ছোৱাত বাণিজ্যিক জাহাজৰ ওপৰত কমেও ৭০টা আক্ৰমণ সংঘটিত হৈছে। এই আক্ৰমণত ১৯জন নাবিকৰ মৃত্যু হৈছে। পশ্চিম এছিয়াৰ সংঘাতত নিহত ২৪জন ভাৰতীয়ৰ ভিতৰত ১৫জনেই নাবিক।
