গুৱাহাটী, ২১ নৱেম্বৰ: নামভৰ্তি সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছতো চৰকাৰী মেডিকেল কলেজত MBBS পাঠ্যক্ৰমৰ মাচুল বৃদ্ধিৰ সিদ্ধান্তই ৰাজ্যৰ চিকিৎসা শিক্ষা ব্যৱস্থাক লৈ নতুন বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছে। পৰিয়ালৰ বাৰ্ষিক উপাৰ্জনৰ ভিত্তিত MBBS পাঠ্যক্ৰমৰ মাচুল সৰ্বাধিক ১ লাখ টকালৈ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে ৰাজ্যৰ Medical Education and Research Department-এ। কেৱল নতুনকৈ নামভৰ্তি কৰা শিক্ষাৰ্থীয়েই নহয়, ইতিমধ্যে পাঠ্যক্ৰমত অধ্যয়ন কৰি থকা ২০২২–২৩, ২০২৩–২৪, ২০২৪–২৫ আৰু ২০২৫–২৬ শিক্ষাবৰ্ষৰ শিক্ষাৰ্থীসকলকো সংশোধিত মাচুলৰ শ্ৰেণী অনুসৰি ধন জমা দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে। Gauhati Medical College and Hospital (GMCH)-ৰ ২১ নৱেম্বৰত জাৰি কৰা জাননীত ৩০ দিনৰ ভিতৰত নতুন মাচুল জমা দিবলৈ কোৱা হৈছে। নামভৰ্তিৰ পিছত মাচুলৰ গাঁথনি সলনি কৰি ইতিমধ্যে অধ্যয়নৰত শিক্ষাৰ্থীৰ ক্ষেত্ৰতো নতুন ব্যৱস্থা প্ৰয়োগ কৰাৰ সিদ্ধান্তই শিক্ষাৰ্থী আৰু অভিভাৱকৰ মাজত উদ্বেগ সৃষ্টি কৰাৰ লগতে চৰকাৰৰ নীতিৰ যুক্তিযুক্ততাক লৈও প্ৰশ্নৰ অৱকাশ সৃষ্টি কৰিছে।

Medical Education and Research Department-ৰ ২৪ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬ তাৰিখৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি, ৰাজ্যৰ চৰকাৰী মেডিকেল আৰু ডেণ্টেল কলেজসমূহত MBBS আৰু BDS পাঠ্যক্ৰমৰ মাচুল পৰিয়ালৰ বাৰ্ষিক উপাৰ্জনৰ ভিত্তিত নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। নতুন মাচুলৰ গাঁথনি অনুসৰি, পৰিয়ালৰ বাৰ্ষিক উপাৰ্জন ৯ লাখ টকাৰ অধিক হ’লে MBBS-ৰ বাবে বছৰি ১ লাখ টকা আৰু BDS-ৰ বাবে ৭৫ হাজাৰ টকা দিব লাগিব। ৪ লাখৰ পৰা ৯ লাখ টকালৈ উপাৰ্জন থকা পৰিয়ালৰ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে MBBS-ৰ বাৰ্ষিক মাচুল ৫০ হাজাৰ আৰু BDS-ৰ মাচুল ৩৭,৫০০ টকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। আনহাতে, পৰিয়ালৰ বাৰ্ষিক উপাৰ্জন ৪ লাখ টকালৈ হ’লে MBBS-ৰ মাচুল ৫ হাজাৰ আৰু BDS-ৰ মাচুল ৩,৭৫০ টকা হ’ব।

অৰ্থাৎ পৰিয়ালৰ উপাৰ্জনৰ শ্ৰেণী অনুসৰি MBBS-ৰ বাৰ্ষিক মাচুলত বৃহৎ পাৰ্থক্য ৰখা হৈছে। ৯ লাখ টকাৰ অধিক উপাৰ্জন থকা পৰিয়ালৰ শিক্ষাৰ্থীয়ে বছৰি ১ লাখ টকা দিব লাগিব, আনহাতে ৪ লাখ টকালৈ উপাৰ্জন থকা পৰিয়ালৰ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে মাচুল ৫ হাজাৰ টকা। চৰকাৰে উপাৰ্জনভিত্তিক মাচুলৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিলেও উপাৰ্জনৰ সীমা নিৰ্ধাৰণৰ ভিত্তি, মাচুল বৃদ্ধিৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু শিক্ষাৰ্থীৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে অধিক স্পষ্টতা বিচৰাৰ অৱকাশ আছে।

পূৰ্বৰ চাৰিটা শিক্ষাবৰ্ষৰ শিক্ষাৰ্থীলৈও নতুন মাচুলৰ নিৰ্দেশ

এই সিদ্ধান্তৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশটো হৈছে ইতিমধ্যে মেডিকেল কলেজত নামভৰ্তি কৰি পাঠ্যক্ৰমত অধ্যয়ন কৰি থকা শিক্ষাৰ্থীৰ ক্ষেত্ৰতো সংশোধিত মাচুলৰ নিৰ্দেশ প্ৰেৰণ কৰা হৈছে। GMCH-ৰ অধ্যক্ষ তথা মুখ্য অধীক্ষকে ২১ নৱেম্বৰত জাৰি কৰা জাননী অনুসৰি, ২০২২–২৩, ২০২৩–২৪, ২০২৪–২৫ আৰু ২০২৫–২৬ শিক্ষাবৰ্ষৰ MBBS শিক্ষাৰ্থীসকলক নিজ নিজ পৰিয়ালৰ বাৰ্ষিক উপাৰ্জনৰ শ্ৰেণী অনুসৰি সংশোধিত মাচুল জমা দিবলৈ কোৱা হৈছে। জাননী জাৰি হোৱাৰ ৩০ দিনৰ ভিতৰত নতুন Income Certificate-সহ মাচুল জমা দিব লাগিব।

অৱশ্যে ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে পূৰ্বৰ শিক্ষাবৰ্ষসমূহৰ বকেয়া মাচুল নতুনকৈ আদায় কৰা হ’ব। ইতিমধ্যে অধ্যয়ন কৰি থকা শিক্ষাৰ্থীৰ ক্ষেত্ৰত সংশোধিত মাচুল আগন্তুক শিক্ষাবৰ্ষৰ বাবেহে প্ৰযোজ্য হ’ব। তথাপি নামভৰ্তিৰ সময়ত প্ৰচলিত মাচুলৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তিত শিক্ষা আৰম্ভ কৰা শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত নতুন মাচুলৰ গাঁথনি প্ৰযোজ্য কৰাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হোৱাটো স্বাভাৱিক।

বিশেষকৈ MBBS পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তি লাভৰ পিছত শিক্ষাৰ্থী আৰু অভিভাৱকে কেইবাবছৰীয়া শিক্ষাজীৱনৰ বাবে আৰ্থিক পৰিকল্পনা কৰে। পাঠ্যক্ৰম চলি থকাৰ সময়তে মাচুলৰ পৰিমাণ সলনি হ’লে পৰিয়ালৰ সেই পৰিকল্পনাত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। যিসকল শিক্ষাৰ্থীৰ পৰিয়ালে পূৰ্বৰ মাচুলৰ ভিত্তিত নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসৰি শিক্ষা অব্যাহত ৰখাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, তেওঁলোকৰ বাবে নতুন মাচুলৰ পৰিমাণ কিমান পৰ্যন্ত বহনযোগ্য হ’ব, সেয়াও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন।

৩০ নৱেম্বৰৰ ভিতৰত মাচুল সংগ্ৰহ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ নিৰ্দেশ

ইফালে, Directorate of Medical Education (DME)-এ ১৯ নৱেম্বৰ, ২০২৬ তাৰিখে ৰাজ্যৰ সকলো চৰকাৰী মেডিকেল আৰু ডেণ্টেল কলেজৰ অধ্যক্ষলৈ প্ৰেৰণ কৰা নিৰ্দেশনাত নতুনকৈ নামভৰ্তি কৰা শিক্ষাৰ্থীৰ পৰা ৩০ নৱেম্বৰৰ ভিতৰত মাচুল সংগ্ৰহ সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। প্ৰতিগৰাকী শিক্ষাৰ্থীৰ পৰিয়ালৰ বাৰ্ষিক উপাৰ্জনৰ শ্ৰেণী পৰীক্ষা কৰি সেই অনুসৰি মাচুল সংগ্ৰহ কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে।

নিৰ্দেশনাত সংগৃহীত সম্পূৰ্ণ ধন ৰাজ্যৰ ৰাজকোষত জমা দিবলৈও কোৱা হৈছে। কলেজসমূহে মাচুল ৰেহাই সম্পৰ্কীয় সিদ্ধান্তৰ নথি-পত্ৰ সংৰক্ষণ কৰিব লাগিব। ইয়াৰ লগতে ২ ডিচেম্বৰ, ২০২৬ৰ ভিতৰত মাচুল সংগ্ৰহ আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্যৰ চূড়ান্ত প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিব।

নিৰ্দেশনা অনুসৰি, মাচুলৰ পৰিমাণ মাহিলি হিচাপতো প্ৰদৰ্শন কৰা হ’ব যদিও শিক্ষাবৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে এবাৰতে বাৰ্ষিক মাচুল সংগ্ৰহ কৰা হ’ব। অৰ্থাৎ মাহিলি হিচাপত মাচুলৰ পৰিমাণ জনা যাব যদিও শিক্ষাৰ্থীয়ে একেলগে সম্পূৰ্ণ বাৰ্ষিক ধন জমা দিব লাগিব। আৰ্থিকভাৱে অসুবিধাত থকা পৰিয়ালৰ বাবে এবাৰতে এই পৰিমাণৰ ধন যোগাৰ কৰাটো কিমান সহজ হ’ব, সেয়াও বিবেচনাৰ বিষয়।

৫০ শতাংশলৈ মাচুল ৰেহাইৰ ব্যৱস্থা

নতুন নিৰ্দেশনাত বিশেষ পৰিস্থিতিত কলেজৰ অধ্যক্ষই সৰ্বাধিক ৫০ শতাংশলৈ মাচুল ৰেহাই দিব পাৰিব বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। অৱশ্যে এই ৰেহাই স্বয়ংক্ৰিয় নহয়। ব্যতিক্ৰমী পৰিস্থিতিত যথাযথ নথি-পত্ৰসহ আবেদন দাখিল কৰিব লাগিব আৰু অধ্যক্ষই কাৰণ দৰ্শাই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। অৰ্থাৎ আৰ্থিক অসুবিধাত থকা প্ৰতিগৰাকী শিক্ষাৰ্থীয়ে এই সুবিধা নিশ্চিতভাৱে লাভ কৰিব বুলি ক’ব নোৱাৰি।

পৰিয়ালৰ উপাৰ্জনৰ প্ৰমাণ হিচাপে Circle Officer বা District Commissioner-ৰ পৰা প্ৰাপ্ত বৈধ Income Certificate অথবা নিৰ্দেশনাত গ্ৰহণযোগ্য বুলি উল্লেখ কৰা সামাজিক সুৰক্ষা আঁচনিৰ অধীনৰ প্ৰমাণপত্ৰ দাখিল কৰিব লাগিব। শিক্ষাৰ্থীৰ উপাৰ্জনৰ শ্ৰেণী নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত নথি-পত্ৰৰ যথাৰ্থতা পৰীক্ষা কৰাটোও কলেজ কৰ্তৃপক্ষৰ দায়িত্ব হ’ব।

কিন্তু ৫০ শতাংশলৈ ৰেহাইৰ ক্ষমতা থাকিলেও কোনবোৰ পৰিস্থিতিক ব্যতিক্ৰমী বুলি গণ্য কৰা হ’ব, ৰেহাইৰ আবেদন কেনেদৰে নিষ্পত্তি কৰা হ’ব আৰু আবেদন নাকচ হ’লে শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে কি বিকল্প থাকিব—এই বিষয়সমূহৰ স্পষ্ট নীতি আৰু স্বচ্ছ প্ৰক্ৰিয়া থকাটো প্ৰয়োজনীয়।

সকলো চিকিৎসা শিক্ষা পাঠ্যক্ৰমত প্ৰযোজ্য নহয় নতুন মাচুল

বিভাগীয় নিৰ্দেশনাত এই মাচুলৰ গাঁথনি চৰকাৰী মেডিকেল আৰু ডেণ্টেল কলেজৰ MBBS আৰু BDS পাঠ্যক্ৰমৰ বাবেহে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। Nursing, Allied Health, স্নাতকোত্তৰ (PG), Super-speciality আৰু অন্যান্য পাঠ্যক্ৰমৰ ক্ষেত্ৰত এই নিৰ্দেশনা প্ৰযোজ্য নহয়। সেয়েহে নতুন মাচুলৰ সিদ্ধান্তক সকলো চিকিৎসা শিক্ষা পাঠ্যক্ৰমৰ মাচুল বৃদ্ধি বুলি ব্যাখ্যা কৰাটো সঠিক নহ’ব।

উপলব্ধ এখন মেডিকেল কলেজৰ পূৰ্বৰ মাচুলৰ জাননী অনুসৰি

উপলব্ধ এখন মেডিকেল কলেজৰ পূৰ্বৰ মাচুলৰ জাননী অনুসৰি, Pragjyotishpur Medical College and Hospital-ৰ ২০২৫–২৬ শিক্ষাবৰ্ষৰ প্ৰথম বৰ্ষৰ MBBS পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে চৰকাৰী মাচুল হিচাপে ২,৪০০ টকা উল্লেখ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে এই পৰিমাণক সম্পূৰ্ণ বাৰ্ষিক মাচুল বুলি ক’ব নোৱাৰি। একেখন জাননীত চৰকাৰী মাচুলৰ উপৰি অন্যান্য মাচুল, এককালীন মাচুল, ছাত্ৰ কল্যাণ, পৰীক্ষা, লাইব্ৰেৰী আৰু হোষ্টেলৰ মাচুলো পৃথককৈ উল্লেখ কৰা হৈছিল।

উক্ত জাননী অনুসৰি, হোষ্টেলত থকা শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে সকলো উল্লেখিত মাচুল মিলাই মুঠ ধনৰ পৰিমাণ আছিল ৩২,৭০০ টকা। হোষ্টেলৰ মাচুল বাদ দিলে মুঠ পৰিমাণ আছিল ২৬,৭০০ টকা। সেয়েহে ২,৪০০ টকাক পূৰ্বৰ সম্পূৰ্ণ বাৰ্ষিক মাচুল বুলি গণ্য কৰি নতুন ১ লাখ টকাৰ সৈতে পোনপটীয়া তুলনা কৰাটো শুদ্ধ নহ’ব। পুৰণি আৰু নতুন মাচুলৰ মাজত প্ৰকৃত পাৰ্থক্য বুজিবলৈ চৰকাৰে প্ৰতিটো মাচুলৰ শিতান, পৰিমাণ আৰু আদায়ৰ সময়সীমা স্পষ্টকৈ প্ৰকাশ কৰাটো প্ৰয়োজন।

চিকিৎসা শিক্ষা সুলভ ৰখাৰ দায়িত্ব চৰকাৰৰ

চৰকাৰী মেডিকেল কলেজত নামভৰ্তি লাভ কৰাটো বহু শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে দীৰ্ঘদিনীয়া প্ৰস্তুতি, কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ অন্তত লাভ কৰা সুযোগ। এই সুযোগ যাতে কেৱল আৰ্থিকভাৱে শক্তিশালী পৰিয়ালৰ শিক্ষাৰ্থীৰ মাজতে সীমাবদ্ধ হৈ নাথাকে, সেয়া নিশ্চিত কৰাটো চৰকাৰী শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ অন্যতম দায়িত্ব। উপাৰ্জনভিত্তিক মাচুলৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিলেও পৰিয়ালৰ উপাৰ্জনৰ সীমা নিৰ্ধাৰণৰ যুক্তি, জীৱন-যাপনৰ ব্যয়, পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সংখ্যা আৰু শিক্ষাৰ্থীৰ বাস্তৱিক আৰ্থিক অৱস্থাৰ কথাও বিবেচনা কৰা প্ৰয়োজন।

ইয়াত চৰকাৰৰ ওচৰত কেইবাটাও প্ৰত্যক্ষ প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে—নামভৰ্তিৰ পিছত মাচুলৰ গাঁথনি সলনি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা কিয় আহিল? এই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ পূৰ্বে শিক্ষাৰ্থী আৰু অভিভাৱকৰ সৈতে আলোচনা কৰা হৈছিলনে? ৯ লাখ টকাৰ উপাৰ্জন সীমা নিৰ্ধাৰণৰ ভিত্তি কি? নতুন মাচুলৰ ফলত আৰ্থিকভাৱে অসুবিধাত পৰা শিক্ষাৰ্থীৰ পঢ়া অব্যাহত ৰখাৰ বাবে চৰকাৰৰ কোনো বিশেষ সহায় আঁচনি থাকিবনে? অধ্যক্ষৰ ৫০ শতাংশ ৰেহাইৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত স্বচ্ছতা আৰু সমতা কেনেদৰে নিশ্চিত কৰা হ’ব?

চিকিৎসা শিক্ষা কেৱল ব্যক্তিগত কেৰিয়াৰ গঢ়াৰ বিষয় নহয়; ই ৰাজ্যৰ ভৱিষ্যৎ চিকিৎসক আৰু স্বাস্থ্যসেৱা ব্যৱস্থাৰ সৈতেও জড়িত। সেয়েহে মাচুল নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজহ সংগ্ৰহৰ লগতে শিক্ষাৰ্থীৰ অধিকাৰ, সামাজিক ন্যায় আৰু শিক্ষাৰ সুলভতাৰ দিশটোও সমান গুৰুত্বৰে বিবেচনা কৰা উচিত। চৰকাৰে নতুন মাচুলৰ সিদ্ধান্তৰ যুক্তি আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে ৰাজহুৱাভাৱে স্পষ্ট ব্যাখ্যা দিয়াৰ লগতে আৰ্থিকভাৱে দুৰ্বল শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য সুৰক্ষা ব্যৱস্থা নিশ্চিত কৰিবনে—এতিয়া সেয়াই হৈছে মূল প্ৰশ্ন।