নতুন দিল্লী: ভাৰতীয় সংসদৰ বৰ্ষাকালীন অধিৱেশনে আনুষ্ঠানিক সমাপ্তিৰ ক্ষেত্ৰত নতুন অভিলেখ গঢ়িছে। দুয়োখন সদন অনিৰ্দিষ্টকালৰ বাবে স্থগিত ৰখাৰ ৮৮ দিন উকলি যোৱাৰ পাছতো অধিৱেশনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে সমাপ্ত কৰা হোৱা নাই। ইয়াৰ ফলত ২০০৮ চনত সৃষ্টি হোৱা ৮৭ দিনৰ পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ হৈছে।
১৩ আগষ্টত লোকসভা আৰু ৰাজ্যসভা অনিৰ্দিষ্টকালৰ বাবে স্থগিত ৰখা হৈছিল। কিন্তু ৯ নৱেম্বৰ সোমবাৰৰ পুৱালৈকে ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে দুয়োখন সদনৰ অধিৱেশন আনুষ্ঠানিকভাৱে সমাপ্ত কৰা অৰ্থাৎ ‘প্ৰৰোগ’ কৰা নাই। সেয়েহে একেটা অধিৱেশনৰ অধীনতে সংসদ পুনৰ আহ্বান কৰাৰ সম্ভাৱনা এতিয়াও মুকলি হৈ আছে।
মহিলা সংৰক্ষণ বিধেয়কক লৈ চৰ্চা
অধিৱেশন আনুষ্ঠানিকভাৱে সমাপ্ত নকৰাৰ সিদ্ধান্তই মহিলা সংৰক্ষণ বিধেয়কৰ ৰূপায়ণৰ সৈতে জড়িত প্ৰস্তাৱিত সংবিধান সংশোধনীক লৈ নতুন চৰ্চাৰ সৃষ্টি কৰিছে। প্ৰস্তাৱিত সংশোধনীৰ জৰিয়তে সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণৰ পাছত লোকসভাৰ আসনৰ সংখ্যা বৰ্তমানৰ ৫৪৩ৰ পৰা সৰ্বাধিক ৮৫০লৈ বৃদ্ধি কৰাৰ পৰিকল্পনাৰ কথা প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে।
চৰকাৰৰ হাতত বৰ্তমানৰ অধিৱেশনটো পুনৰ আহ্বান কৰাৰ বিকল্প মুকলি আছে। একেটা অধিৱেশনৰ অধীনত পুনৰ বৈঠক আহ্বান কৰিবলৈ কমেও দুদিনৰ জাননী প্ৰয়োজন। আনহাতে, নতুন অধিৱেশন আহ্বান কৰিবলৈ কমেও ১৪ দিনৰ জাননী দিব লাগে।
এই বিষয়টোৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাইছে, কিয়নো ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত একেধৰণৰ সংবিধান সংশোধনী বিধেয়ক ১৭ এপ্ৰিলত বাজেট অধিৱেশনৰ বিশেষ বৈঠকত লোকসভাত প্ৰয়োজনীয় সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হৈছিল।
‘প্ৰৰোগ’ আৰু ‘স্থগিত’ৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?
সংসদীয় পৰিভাষাত ‘প্ৰৰোগ’ মানে ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে অধিৱেশনৰ সামৰণি ঘোষণা কৰা। আনহাতে, ‘অনিৰ্দিষ্টকালৰ বাবে স্থগিত’ মানে সদনৰ অধ্যক্ষ বা ৰাজ্যসভাৰ সভাপতিৰ সিদ্ধান্তত অধিৱেশনৰ বৈঠকসমূহ পৰৱৰ্তী সময়ৰ বাবে বন্ধ কৰা।
এই দুয়োটা একে কথা নহয়। সদন অনিৰ্দিষ্টকালৰ বাবে স্থগিত হোৱাৰ পাছতো ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে অধিৱেশন সমাপ্ত নকৰালৈকে সেই অধিৱেশন পুনৰ আহ্বান কৰাৰ পথ মুকলি থাকে। সংবিধানত অনিৰ্দিষ্টকালৰ বাবে স্থগিত কৰাৰ পাছত কিমান দিনৰ ভিতৰত অধিৱেশন ‘প্ৰৰোগ’ কৰিব লাগিব, তাৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট সময়সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা নাই।
২০০৮ চনৰ অভিলেখো ভংগ
উপলব্ধ তথ্য অনুসৰি, ২০০৮ চনত সংসদৰ অধিৱেশন ৮৭ দিনলৈ আনুষ্ঠানিকভাৱে সমাপ্ত কৰা হোৱা নাছিল। সেই বছৰ ২১ আৰু ২২ জুলাইত লোকসভাত তদানীন্তন ইউপিএ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱৰ ওপৰত আলোচনা হৈছিল। তাৰ পাছত সদন পুনৰ ১৭ অক্টোবৰত মিলিত হৈছিল আৰু ২৪ অক্টোবৰত পুনৰ স্থগিত কৰা হৈছিল। ১০ ডিচেম্বৰত পুনৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰাৰ কথা আছিল।
ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৮৭ চনত ৭৬ দিন, ১৯৮৯ চনত ৫৪ দিন, ২০০৬ আৰু ২০১৩ চনত ৪৯ দিনকৈ আৰু ১৯৬৩ চনত ৪১ দিনলৈ সংসদৰ অধিৱেশন আনুষ্ঠানিকভাৱে সমাপ্ত কৰা হোৱা নাছিল।
অৱশ্যে, কোনো অধিৱেশন দীৰ্ঘদিন ধৰি ‘প্ৰৰোগ’ নকৰাকৈ ৰখাটোৱেই নিজে নিজে সংবিধান বা সংসদীয় নিয়মৰ উলংঘন নহয় বুলি প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে।
